Piękno polskiej ziemi - Tykocin

Kategoria: Co warto zobaczyć Opublikowano: poniedziałek, 03, wrzesień 2012

Tykocin ulica Kozia

Biel murów i czerwień dachów, część ulic do dziś pokrytych brukiem.

 

Niewielkie, zdawałoby się senne miasteczko rzucone gdzieś między bagna dwóch parków narodowych i Puszczę Knyszyńską. Kto szuka oderwania od życia w biegu, tu, nad leniwie toczącą swe wody Narwią, znajdzie ciszę i ukojenie. Ale też ślady burzliwej przeszłości, która zaklęta w starych i odtworzona w nowych murach, nie daje o sobie zapomnieć.

 

Oto Tykocin: „Szwajcaria nad Narwią”, „miasteczko-bajeczka” na północno-wschodnich krańcach Polski.

 

Gdybyśmy przeszło cztery wieki temu zawitali do Tykocina, 70 karczm stałoby przed nami otworem. Odwiedzając miasteczko jakieś 250 lat wstecz, trafilibyśmy na piękną mozaikę narodowości i wyznań, w skład, której prócz Polaków, wchodzili m.in. Żydzi i Tatarzy, Litwini, Rusini i Holendrzy, katolicy i prawosławni, luteranie i muzułmanie, kalwini oraz unici, a także wyznawcy Mojżesza. Prawdziwy kulturowy tygiel, w którym przemieszało się łącznie 16 narodowości, które na dodatek potrafiły żyć z sobą w zgodzie i jeszcze zapisać się pozytywnie dla rozwoju miasta.

Makieta Tykocina w Wielkiej Synagodze

 

Największą grupą stali się w pewnym momencie Żydzi, choć w 1522 r. Olbracht Gasztołd sprowadził ich do Tykocina w liczbie zaledwie 10 rodzin. Pół wieku później stanowili oni 15 proc., a po kilku pokoleniach już niemal połowę populacji miasta. Szybko też bogacili się na handlu z tak znaczącymi ośrodkami jak Wilno, Norymberga, Poznań, Gdańsk czy Królewiec, stając się wkrótce drugą pod względem zamożności gminą żydowską w Rzeczpospolitej. Nieco wcześniej, bo jeszcze w XV w. zaczęli się w Tykocinie osiedlać prawosławni Rusini, których domeną były wspomniane wyżej liczne karczmy. Z kolei Holendrzy pojawili się tu znacznie później, bo w XVII i XVIII w.  Ich dziełem była melioracja płynącej tu kilkoma korytami Narwi. Przysłużyli się, więc swemu nowemu domowi znacznie zmniejszając ryzyko trapiących Tykocin powodzi. Te biało-czerwone tykocińskie domy do dziś przypominają o niderlandzkich mieszkańcach tego miasteczka...

 

 

 

 

Jest też ekspozycja poświęcona Zygmuntowi Glogerowi, wybitnemu naukowcowi z pobliskiego Jeżewa, który poświęcił się m.in. etnografii i historii. Po tykocińskich żydach pozostała też książka. „Sefer Tiktin” to zapis wspomnień kilkunastu Żydów, którzy jako jedyni przetrwali tu czasy okupacji. Zdecydowaną większość tej społeczności hitlerowcy wymordowali pod koniec sierpnia 1941 r. w lesie koło Łopuchowa.
Idąc dalej w kierunku mostu na Narwi, znajdziemy się szybko na reprezentacyjnym Placu Czarnieckiego. Dzięki Janowi Klemensowi Branickiemu (prawnukowi marszałka Czarnieckiego) plac ten w XVIII w. stał się „dalekim tchnieniem Placu Św. Piotra w Rzymie”. Marszałek z hymnu, który w nagrodę za wypędzenie Szwedów z Polski otrzymał Tykocin, ma tu swój przeszło dwumetrowej wysokości posąg dłuta Francuza Piotra de Courday. Nie wszyscy jednak okazali szacunek hetmanowi i tak pewnego dnia wraz z pomnikową ręką zniknęła również pozłacana buława.

 

Zamek w Tykocinie

Warto obejrzeć także kościół pw. Trójcy Przenajświętszej, a następnie przejść mostem na drugą stronę rzeki, by opowieści o burzliwych walkach pomiędzy Gasztoładami i Radziwiłłami, przypieczętowanych małżeństwem Barbary Radziwiłłówny (późniejszej żony króla Zygmunta Augusta) ze Stefanem Gasztołdem wysłuchać już na tykocińskim zamku. Nie obędzie się również bez nawiązania do sienkiewiczowskiej „Trylogii”.

 

Sienkiewicz przyjaźnił się z Glogerem i to od niego być może usłyszał o zdradzie Janusza Radziwiłła, który w czasie potopu szwedzkiego podstępem zajął twierdzę, by następnie przekazać ją Szwedom. Niedługo jednak dane mu było nacieszyć się swą zdobyczą, gdyż zmarł dokładnie w Sylwestra 1655 r. Przez dwa lata na zamku panoszyli się szwedzcy najeźdźcy, dopiero w styczniu 1657 r. wojska polskie pod wodzą hetmana Sapiehy zdołały odbić alumnat, klasztor, zamek i spichrz. W wyniku eksplozji, do której być może przyczynili się Szwedzi, wysadzona została większość murów, a tykociński zamek już nigdy nie wrócił do dawnej świetności. Odbudowywany od 15 lat z przeznaczeniem m.in. na hotel, jest już udostępniony do zwiedzania turystom.

 

Widok z Zamku

 

Taką wizytę warto zakończyć wyśmienitym obiadem: do wyboru, prócz restauracji zamkowej jest także słynąca z kuchni żydowskiej „Tejsza”, Restauracja „Alumnat”, a w pobliskich Kiermusach także Karczma „Rzym”. Ponoć to właśnie tu mistrz Twardowski miał wywoływać dla króla Zygmunta Augusta ducha jego ukochanej Barbary. Do tej legendy chętnie przyznają się także inne karczmy w Polsce, ale że ostatni z Jagiellonów na polskim tronie silnie związany był z Tykocinem, możliwe, że to właśnie kiermusiański „Rzym” jest tym właściwym...

 

Aleksandra Gierwat

Komentarze  

+3 #2 BOZENA 2012-09-05 07:57
Warto dodac , ze Tykocin znajduje sie blisko Bialegostoku ; trasa Bialystok - Warszawa. Pozdrawiam i zachecam do odwoedzenia zarowno Bialegostoku jak i Tykocina.
Cytować
+3 #1 BOZENA 2012-09-05 07:27
Warto dodac , iz Tykocin znajduje sie blisko Bialegostoku!Po zdrawiam.
Cytować

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

O nas

MOJABANCERELLA.com to portal o charakterze informacyjnym, gdzie staram się na bieżąco przekazywać Państwu informacje dotyczące Polonii włoskiej i nie tylko.

„Mojabancarella” – moja -, czyli nasza, każdego z osobna i - bancarella – słowo które stało się naszym spolszczonym tłumaczeniem słowa stragan, gdzie można znaleźć wszelkie dobro. 

ZAPRASZAM NA MOJABANCARELLA

Najnowsze artykuły

6. urodziny sklepu „U MICHAŁA”

 

 

Michał Zalewski, Dorota Budnicka i Sara Zalewska serdecznie zapraszają na 6-tą rocznicę powstania sklepu polskiego w Rzymie „U MICHAŁA”, które odbędą się 3 grudnia, w siedzibie sklepu na Viale Trastevere 233.

Jak co roku będziemy mogli posmakować polskich specjałów, zrobić zakupy i zamówić produkty na święta Bożego Narodzenia. A święta już za pasem!

 

Polacy podbijają Alpy

 

 

TO NIEBYWAŁE: POLACY PODBIJAJĄ ALPY! 

ALE JAK SOBIE RADZIĆ W RAZIE WYPADKU NA STOKU?

 

Coraz więcej Polaków jeździ na narty do Włoch. Dla naszych amatorów sportów zimowych Alpy są krainą marzeń: świetne warunki narciarskie, dobra pogoda, słońce pozwalające się pięknie opalić nawet zimą, przepyszne włoskie jedzenie oraz wino, no i włoski styl. 

 

Jak wynika z raportu ISTAP wydawanego corocznie przez Prowincję Autonomiczną Trydentu, w ubiegłym sezonie zimowym na narty do tego rejonu przyjechało 2,9 mln obcokrajowców. Polacy, nawet przed Niemcami, stanowią najliczniejszą grupę turystów - mile widzianą do tego stopnia, że tutejsze struktury wypoczynkowe zatrudniają w hotelarstwie i gastronomi coraz więcej pracowników polskojęzycznych. Można też spotkać napisy po polsku. 

 

Wzmacniajmy płomień pamięci

 

 

UWAGA ***MIĘDZY'narodowy KONKURS

WZNIECAJMY PłOMIEŃ PAMIĘCI *PATRIOTYZM JEST W NAS

 

I. Zgłoszenia i prace przyjmowane są do 25.02.2018r.

Rozstrzygnięcie 31.03.2018 r.

 

II. Tematyka prac: 

1. Życie lub walki gen. Stanisława Maczka.

2. Czasy wojny i wyzwolenia: I i II wojna światowa. 

Okres międzywojenny, wszyscy generałowie, dowódcy, naczelni brygad, oddziałów, jednostek etc...

O poległych i żyjących kombatantach, sanitariuszach, żołnierzach.

 

Rzymskie Kolędowanie 2017

 

 

„Gdy kolęda do drzwi puka to na pewno Ciebie szuka,

Gdyż chce z Tobą kolędować wspólnie z nami się radować.”

J. P. 

 

Stowarzyszenia Kulturalne Mojabancarella i Videopyja mają zaszczyt zaprosić na kolejne już RZYMSKIE KOLĘDOWANIE, które odbędzie się w sobotę 16 grudnia 2017 roku o GODZ. 20.00, w KOŚCIELE SANTA MARIA DELLA CONSOLAZIONE - Piazza della Consolazione RZYM.