Przesłanki unieważnienia małżeństwa

Kategoria: Prawo Opublikowano: środa, 06, marzec 2013

Małżeństwo może być unieważnione tylko z przyczyn przewidzianych w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

W art. 10-16 k.r.o. unormowane są okoliczności uzasadniające unieważnienie małżeństwa. We wszystkich tych przepisach, co do podstaw unieważnienia małżeństwa ustanowiony został taki sam reżim prawny i taka sama w zasadzie konstrukcja prawna.

 

Pod względem konstrukcji prawnej najistotniejsze znaczenie mają powtarzające się w wymienionych przepisach sformułowania: „nie może zawrzeć małżeństwa” i „unieważnienia małżeństwa może żądać”. Określenie „nie może zawrzeć małżeństwa” wyraża zakaz zawarcia związku małżeńskiego. Zakaz ten ma charakter przeszkody do zawarcia małżeństwa. Przeszkoda oznacza brak określonej „zdolności” czy też „możności” zawarcia małżeństwa.

Przyczyny unieważnienia małżeństwa to brak pewnych kwalifikacji osobowych w odniesieniu do samej osoby, jak również w zakresie stosunku między określonymi osobami. Regulacja zawarta w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym opiera się na koncepcji „unieważnialności” małżeństwa w określonych okolicznościach, istotnych z punktu widzenia prawnego.

 

Przepisy kodeksu nie zawierają regulacji małżeństwa nieważnego z mocy samego prawa. Unieważnienie małżeństwa może nastąpić tylko na skutek powództwa osoby legitymowanej z mocy konkretnego przepisu kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Wyrok unieważniający małżeństwo ma charakter wyroku konstytutywnego. Oznacza to, że zawarcie małżeństwa podlegającego unieważnieniu rodzi stosunek małżeństwa, który trwa aż do unieważnienia.

 

Przyczyny unieważnienia małżeństwa są ściśle określone w kodeksie. Istotne znaczenie ma stan istniejący w chwili zawarcia małżeństwa. Stwierdzić, zatem należy, że okoliczności, które zachodzą po akcie zawarcia małżeństwa, mogą mieć znaczenie tylko z punktu widzenia konwalidacji małżeństwa zawartego wbrew przeszkodom małżeńskim.

 

Zaznaczyć należy, że niektóre przyczyny unieważnienia małżeństwa nie mają charakteru absolutnego. Może w grę wchodzić zezwolenie sądu na zawarcie małżeństwa, mimo braku określonych przesłanek zawarcia małżeństwa. Nie zawsze, bowiem małżeństwo zawarte mimo istnienia przeszkody małżeńskiej lub naruszenia przepisów o pełnomocnictwie może zostać unieważnione. Przepisy, bowiem przewidują w określonych przez nie okolicznościach możliwość tzw. konwalidacji małżeństwa, następuje ona także wówczas, gdy małżeństwo zawarto bez wymaganego zezwolenia sądu, lecz sąd takiego zezwolenia udzielił ex post.

 

Nie można również unieważnić małżeństwa po jego ustaniu z zastrzeżeniem określonych wyjątków przewidzianych w kodeksie, dotyczących małżeństw zawartych wbrew przeszkodzie pokrewieństwa oraz bigamii.

W konkluzji stwierdzić należy, że z wyjątkiem przeszkody pokrewieństwa, którą ustawodawca traktuje najsurowiej, w odniesieniu do wszystkich pozostałych mogą wystąpić okoliczności, z których zaistnieniem unieważnienie małżeństwa okaże się niedopuszczalne.

Nawet w przypadku istotnych dla ważności małżeństwa uchybień prawnych, małżeństwa takiego z mocy samego prawa nie można uznać za unieważnione.

 

Stwierdzić należy również, że małżeństwo może być unieważnione wyłącznie na podstawie wyroku sądowego, gdy w chwili jego zawarcia nastąpiło pogwałcenie określonych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym istotnych przesłanek ważności zawarcia małżeństwa.

W związku z powyższym małżeństwo zawarte mimo istnienia okoliczności wyłączających jego zawarcie jest małżeństwem ważnym. Może ono jednak z powodu tych okoliczności zostać unieważnione. Nie można unieważnić małżeństwa z powodu istnienia w dacie jego zawarcia przeszkód prawnych, jeżeli one następnie ustały. Nie można również unieważnić małżeństwa z powodu uchybień formalnych,


Niekiedy istnieje możliwość konwalidacji małżeństwa zawartego wbrew przeszkodzie, czyli uznania je za ważne. W takim przypadku nie jest możliwe wniesienie powództwa o jego unieważnienie.

Reasumując stwierdzić należy, że zakazy małżeńskie nie są często naruszane. Niemniej, aby poznać, które z nich nie są przestrzegane oraz ustalić rzeczywistą skalę zjawiska, niezbędne było przeprowadzenie analizy orzecznictwa sądów powszechnych w sprawach o unieważnienie małżeństwa.

Mgr prawa Anna Nowak

Mojabancarella 06/03/2013


Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

O nas

MOJABANCERELLA.com to portal o charakterze informacyjnym, gdzie staram się na bieżąco przekazywać Państwu informacje dotyczące Polonii włoskiej i nie tylko.

„Mojabancarella” – moja -, czyli nasza, każdego z osobna i - bancarella – słowo które stało się naszym spolszczonym tłumaczeniem słowa stragan, gdzie można znaleźć wszelkie dobro. 

ZAPRASZAM NA MOJABANCARELLA

Najnowsze artykuły

Gelato Festival 2017 w Warszawie

 

 

Wszystkich spędzających obecny weekend w Warszawie zapraszamy na ósmą edycję europejskiego festiwalu lodów Gelato Festival 2017. Organizatorzy zapraszają od 23 do 25 czerwca 2017 roku na Plac przy Torwarze od godz. 12.00 do 20.00.

To już VIII edycja! Gelato Festival jest najważniejszym wydarzeniem w świecie lodów po włosku. To konkurs w skali europejskiej, w którym nagradzani są najlepsi włoscy i zagraniczni producenci lodów oraz smaki, które stworzyli specjalnie na tę okazję. 

 

Lato, lato wszędzie

 

 

„Lato, lato wszędzie, zwariowało oszalało moje serce”, jak śpiewa Formacja Nieżywych Schabów, lato zawładnęło naszą planetą. 21 czerwca, pierwszy dzień lata!

Dzisiaj, oficjalnie, o godzinie 6.45 zaczęło się astronomiczne lato i potrwa aż do 22 września 2017 roku.

 

Wieczór poetycki Aleksandry Piguły

 

 

Szanowni Państwo,

Duszpasterstwo Polaków przy Kościele św. Stanisława w Rzymie zaprasza na spotkanie muzyczno-literackie "Od Kropli do Strofy" z poetką - Panią Aleksandrą Pigułą, które odbędzie się  25 czerwca 2017 roku o godz. 19.00 w Auli św. Jana Pawła II przy Kościele św. Stanisława B.M w Rzymie, via delle Botteghe Oscure 15.

Aleksandra Piguła jest Prezesem Mieleckiej Grupy Literackiej SŁOWO przy Towarzystwie Miłośników Ziemi Mieleckiej.

 

The Engineers Band zapraszają do Rzeszowa

 

 

Serdecznie zapraszamy do Rzeszowa, gdzie w najbliższy piątek Orkiestra Rozrywkowa Politechniki Warszawskiej wystąpi podczas międzynarodowego festiwalu Europejski Stadion Kultury. Jest to ogromne widowisko plenerowe, gromadzące 50-tysięczną widownię na trybunach Stadionu Miejskiego „Stal” z udziałem młodych polskich gwiazd muzyki rozrywkowej, które wykonają utwory przygotowane wspólnie z muzycznymi partnerami z Europy. Festiwalowi przewodzi bowiem idea muzyki jako łącznika między krajami i narodowościami.