Przesłanki unieważnienia małżeństwa

Kategoria: Prawo Opublikowano: środa, 06, marzec 2013

Małżeństwo może być unieważnione tylko z przyczyn przewidzianych w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

W art. 10-16 k.r.o. unormowane są okoliczności uzasadniające unieważnienie małżeństwa. We wszystkich tych przepisach, co do podstaw unieważnienia małżeństwa ustanowiony został taki sam reżim prawny i taka sama w zasadzie konstrukcja prawna.

 

Pod względem konstrukcji prawnej najistotniejsze znaczenie mają powtarzające się w wymienionych przepisach sformułowania: „nie może zawrzeć małżeństwa” i „unieważnienia małżeństwa może żądać”. Określenie „nie może zawrzeć małżeństwa” wyraża zakaz zawarcia związku małżeńskiego. Zakaz ten ma charakter przeszkody do zawarcia małżeństwa. Przeszkoda oznacza brak określonej „zdolności” czy też „możności” zawarcia małżeństwa.

Przyczyny unieważnienia małżeństwa to brak pewnych kwalifikacji osobowych w odniesieniu do samej osoby, jak również w zakresie stosunku między określonymi osobami. Regulacja zawarta w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym opiera się na koncepcji „unieważnialności” małżeństwa w określonych okolicznościach, istotnych z punktu widzenia prawnego.

 

Przepisy kodeksu nie zawierają regulacji małżeństwa nieważnego z mocy samego prawa. Unieważnienie małżeństwa może nastąpić tylko na skutek powództwa osoby legitymowanej z mocy konkretnego przepisu kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Wyrok unieważniający małżeństwo ma charakter wyroku konstytutywnego. Oznacza to, że zawarcie małżeństwa podlegającego unieważnieniu rodzi stosunek małżeństwa, który trwa aż do unieważnienia.

 

Przyczyny unieważnienia małżeństwa są ściśle określone w kodeksie. Istotne znaczenie ma stan istniejący w chwili zawarcia małżeństwa. Stwierdzić, zatem należy, że okoliczności, które zachodzą po akcie zawarcia małżeństwa, mogą mieć znaczenie tylko z punktu widzenia konwalidacji małżeństwa zawartego wbrew przeszkodom małżeńskim.

 

Zaznaczyć należy, że niektóre przyczyny unieważnienia małżeństwa nie mają charakteru absolutnego. Może w grę wchodzić zezwolenie sądu na zawarcie małżeństwa, mimo braku określonych przesłanek zawarcia małżeństwa. Nie zawsze, bowiem małżeństwo zawarte mimo istnienia przeszkody małżeńskiej lub naruszenia przepisów o pełnomocnictwie może zostać unieważnione. Przepisy, bowiem przewidują w określonych przez nie okolicznościach możliwość tzw. konwalidacji małżeństwa, następuje ona także wówczas, gdy małżeństwo zawarto bez wymaganego zezwolenia sądu, lecz sąd takiego zezwolenia udzielił ex post.

 

Nie można również unieważnić małżeństwa po jego ustaniu z zastrzeżeniem określonych wyjątków przewidzianych w kodeksie, dotyczących małżeństw zawartych wbrew przeszkodzie pokrewieństwa oraz bigamii.

W konkluzji stwierdzić należy, że z wyjątkiem przeszkody pokrewieństwa, którą ustawodawca traktuje najsurowiej, w odniesieniu do wszystkich pozostałych mogą wystąpić okoliczności, z których zaistnieniem unieważnienie małżeństwa okaże się niedopuszczalne.

Nawet w przypadku istotnych dla ważności małżeństwa uchybień prawnych, małżeństwa takiego z mocy samego prawa nie można uznać za unieważnione.

 

Stwierdzić należy również, że małżeństwo może być unieważnione wyłącznie na podstawie wyroku sądowego, gdy w chwili jego zawarcia nastąpiło pogwałcenie określonych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym istotnych przesłanek ważności zawarcia małżeństwa.

W związku z powyższym małżeństwo zawarte mimo istnienia okoliczności wyłączających jego zawarcie jest małżeństwem ważnym. Może ono jednak z powodu tych okoliczności zostać unieważnione. Nie można unieważnić małżeństwa z powodu istnienia w dacie jego zawarcia przeszkód prawnych, jeżeli one następnie ustały. Nie można również unieważnić małżeństwa z powodu uchybień formalnych,


Niekiedy istnieje możliwość konwalidacji małżeństwa zawartego wbrew przeszkodzie, czyli uznania je za ważne. W takim przypadku nie jest możliwe wniesienie powództwa o jego unieważnienie.

Reasumując stwierdzić należy, że zakazy małżeńskie nie są często naruszane. Niemniej, aby poznać, które z nich nie są przestrzegane oraz ustalić rzeczywistą skalę zjawiska, niezbędne było przeprowadzenie analizy orzecznictwa sądów powszechnych w sprawach o unieważnienie małżeństwa.

Mgr prawa Anna Nowak

Mojabancarella 06/03/2013


Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

O nas

MOJABANCERELLA.com to portal o charakterze informacyjnym, gdzie staram się na bieżąco przekazywać Państwu informacje dotyczące Polonii włoskiej i nie tylko.

„Mojabancarella” – moja -, czyli nasza, każdego z osobna i - bancarella – słowo które stało się naszym spolszczonym tłumaczeniem słowa stragan, gdzie można znaleźć wszelkie dobro. 

ZAPRASZAM NA MOJABANCARELLA

Najnowsze artykuły

IV Edycja ,,Wystawa psów domowych’’ Fundacji Księcia Laurenta w Brukseli

 

 

Fundacja Księcia Laurenta powstała w 1996 roku w Belgii. Działa na terenie Brukseli, Antwerpii, Gent,  Seraing, Hornu. Fundacja Rocznie pomaga około 12.000 zwierząt – w szczepieniach, leczeniu, hospitalizacji, kastracji etc.  

Na Wystawę zorganizowaną  14.10.2017 przybyła Księżna Claire  wraz z trojgiem dzieci Louise, Nicolas i Aymeric. Jako Goście Honorowi zasiedli również  Madame la Baronne Janine Delruelle, Prezes Fundacji Księcia Laurenta oraz inni Szanowni Goście.

 

And I dreamt of painting Marty Kunikowskiej

 

 

W Galerii Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej została zaprezentowana wystawa malarstwa - And I dreamt of painting Marty Kunikowskiej – Mikulskiej. Malarka otrzymała Wyróżnienie honorowe Fundacji im. Franciszki Eibisch.

Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej powstała jako jedna z pierwszych galerii prywatnych w Polsce. Posiada salony ekspozycyjne w Warszawie, Poznaniu oraz imponujące i prężnie działające od 5 lat w Brukseli.

 

Życie zaklęte w bursztynie

 

 

“Życie zaklęte w bursztynie”, czyli  wystawa w Savignano

Dnia 30 września 2017  w Muzeum w Savignano s/Panaro, dzięki staraniom Stowarzyszenia “Via dell’Ambra” została zainaugurowana wystawa: “Życie zaklęte w bursztynie”.

Plansze ukazały wydarzenia sprzed ok.55 lat, kiedy to owady zamieszkujące tropikalne lasy, przylepiły się do sosnowej żywicy.

 

Razem stwórzmy kolekcję Muzeum Historii Polski

 

 

Trwa ogólnoświatowa społeczna zbiórka pamiątek historycznych „Małe Wielkie Historie” zainaugurowana w 2016 roku. Do tej pory udało się pozyskać blisko 5500 obiektów dla Muzeum Historii Polski do Wśród eksponatów znalazły się przedmioty otrzymane przez darczyńców z kraju, jak i zagranicy – Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Szwecji czy Niemiec.